Ny tranonkala voalohany eto amin'izao tontolo izao dia/is http://info.cern.ch/
Izany dia noforonina sy novolavolaina tamin'ny Filankevitra Eoropeana momba ny fikarohana nokleary (CERN), Genève avy amin'i Timothy Berners-Lee, (fantatra kokoa amin'ny anarana hoe Tim Berners-Lee) noho ny fifampizaràna vaovao mandeha ho azy mpahay siansa ary andrim-pikarohana manerana izao tontolo izao. Ny hevitra dia ny hanana rafitra "an-tserasera" izay ahafahana mametraka angona/fampahalalam-baovao fikarohana izay azon'ny mpahay siansa idirana amin'ny fotoana rehetra na aiza na aiza.
Manoloana izany tanjona izany, i Berners-Lee, amin'ny maha mpandraharaha tsy miankina azy, dia nanao tolo-kevitra tamin'ny CERN tamin'ny 1989 mba hamolavola rafitra antontan-taratasy hypertext manerantany. Izany dia mifototra amin'ny fampiasana ny Internet izay efa nisy tamin'izany fotoana izany. Teo anelanelan'ny 1989 sy 1991 dia namolavola ny Universal Resource Locator (URL), rafitra adiresy izay nanome toerana manokana ny pejy Web tsirairay, ny HTTP sy HTML protocols, izay namaritra ny fomba firafitra sy fampitana ny vaovao, nanoratra ny rindrambaiko ho an'ny Web server voalohany (ny tahiry afovoany) ary ny mpanjifa Web voalohany, na "browser” (ilay programa hidirana sy hampisehoana ireo rakitra nalaina tao amin'ny tahiry). Teraka àry ny World Wide Web (WWW). Ny fampiharana voalohany an'io dia ny lahatahiry an-telefaona an'ny CERN laboratoara.
CERN nametraka ny rindrambaiko WWW ho sehatra ho an'ny daholobe tamin'ny 1993 ary nanao izany tamin'ny fahazoan-dàlana misokatra. Izany dia nahatonga ny tranonkala hiroborobo.
Ny tranonkala voalohany info.cern.ch dia naverin'ny CERN tamin'ny 2013.
Ny fivoaran'i Tim Berners-Lee amin'ny tranokala voalohany eran-tany, mpizara tranonkala ary navigateur web dia nanova ny fomba fizarana sy fidirana amin'ny Internet. Ny fitsipiny (izany hoe HTML, HTTP, URL ary navigateur web) dia mbola ampiasaina ankehitriny.
Io no iray amin'ireo fanavaozana lehibe indrindra izay nanohina ny fiainan'ny olona eran'izao tontolo izao ary nanova ny fomba fiainantsika. Tsy azo refesina tsotra izao ny fiantraikan'izany eo amin'ny fiaraha-monina sy ara-toekarena.
***
Source:
CERN. Tantara fohy momba ny Web. Misy amin'ny https://www.home.cern/science/computing/birth-web/short-history-web
***
